بسیاری از افراد گزارش می‌دهند که در شروع چرخه قاعدگی خود دچار درد در ناحیه شکم یا لگن می‌شوند. در برخی موارد، درمان‌های خانگی می‌توانند به تسکین دردهای قاعدگی کمک کنند.
در طول دوران پریود، رحم منقبض می‌شود تا دیواره داخلی خود را جدا کرده و از طریق واژن از بدن خارج کند. این انقباضات می‌توانند باعث ایجاد کرامپ‌ها و گرفتگی‌های دردناک یا احساس ناراحتی عمومی شوند.
طی دوران قاعدگی، ممکن است افراد در بخش پایینی شکم احساس گرفتگی و درد داشته باشند؛ هرچند این درد می‌تواند به کمر، کشاله ران یا بالای ران‌ها نیز انتشار یابد. دردهای قاعدگی معمولاً در روزهای ابتدایی پریود شدیدتر هستند و با گذشت روزها از میزان ناخوشایندی آن‌ها کاسته می‌شود.
در این مقاله، ۶ راهکار کاربردی و خانگی برای تسکین دردهای پریود بررسی شده، علل بروز این دردها توضیح داده می‌شود و زمان مناسب برای صحبت با پزشک در مورد دردهای قاعدگی مشخص شده است.
۱. استفاده از گرما
قرار دادن کیسه آب گرم یا پد گرمایشی روی شکم می‌تواند باعث شل شدن عضلات و تسکین دردهای قاعدگی شود.
گرما به ریلکس شدن عضلات رحم و ماهیچه‌های اطراف آن کمک می‌کند که این امر می‌تواند گرفتگی و احساس ناخوشایند را کاهش دهد.
همچنین می‌توان پد گرمایشی را روی قسمت پایینی کمر قرار داد تا درد کمر برطرف شود. گزینه دیگر، قرار گرفتن در وان آب گرم است که به ریلکس شدن عضلات شکم، کمر و پاها کمک می‌کند.
۲. انجام ورزش‌های سبک
اگرچه ممکن است ورزش کردن آخرین کاری باشد که فرد هنگام تحمل دردهای قاعدگی تمایل به انجامش دارد، اما این کار می‌تواند باعث تسکین درد شود.
ورزش‌های سنگین و شدید زمانی که فرد درد دارد ممکن است مفید نباشد، اما انجام حرکات کششی سبک، یوگا یا پیاده‌روی می‌تواند کمک‌کننده باشد. همچنین ورزش باعث آزاد شدن اندورفین می‌شود که مسکن طبیعی بدن به شمار می‌رود.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ نشان داد که ۱۲ هفته شرکت در کلاس‌های یوگای یک‌ساعته (دو بار در هفته)، شدت درد و علائم قاعدگی را در شرکت‌کنندگان کاهش داده است.
۳. خواب کافی
کم‌خوابی می‌تواند تحمل درد را دشوارتر کند. داشتن خواب کافی، به‌ویژه در روزهای نزدیک به شروع پریود و روزهای اول خونریزی، ممکن است کمک کند بهتر با گرفتگی و ناراحتی کنار بیایید.
۴. آرام‌سازی، کشش و یوگای ملایم
تنفس آرام، مدیتیشن، حرکات کششی و یوگای ملایم برای بعضی افراد به کاهش تنش و بهتر کنار آمدن با درد کمک می‌کنند. اگر حرکتی درد را بیشتر می‌کند، آن را متوقف کنید.
۵. ماساژ ملایم شکم و کمر
ماساژ ملایم پایین شکم یا کمر می‌تواند برای بعضی افراد احساس گرفتگی و تنش عضلانی را کمتر کند. برای کاهش اصطکاک می‌توانید از یک مرطوب‌کننده یا روغن حامل ساده استفاده کنید.
شواهد درباره برتری روغن‌های اسانسی خاص محدود است و این ترکیبات می‌توانند پوست را تحریک کنند؛ اگر از آن‌ها استفاده می‌کنید، رقیق‌سازی و تست روی بخش کوچکی از پوست اهمیت دارد.
۶. مسکن‌های بدون نسخه، اگر برای شما مناسب باشند
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن با کاهش پروستاگلاندین‌ها می‌توانند درد قاعدگی را کمتر کنند و معمولاً اگر از شروع درد یا قاعدگی مصرف شوند بهتر اثر می‌کنند. دوز روی بسته‌بندی را رعایت کنید.
اگر سابقه زخم یا خونریزی معده، بیماری کلیوی یا کبدی، حساسیت به آسپیرین/NSAID، برخی انواع آسم، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا احتمال بارداری دارید، پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
علت دردهای قاعدگی چیست؟
در درد قاعدگی اولیه، مواد طبیعی‌ای به نام پروستاگلاندین‌ها باعث انقباض عضلات رحم می‌شوند. سطح این مواد در شروع پریود بالاتر است و به همین دلیل درد معمولاً در روزهای اول شدیدتر و سپس کمتر می‌شود.
گاهی درد پریود «ثانویه» است و یک بیماری زمینه‌ای مثل اندومتریوز، آدنومیوز یا فیبروم رحم در آن نقش دارد. در این حالت درد ممکن است با گذشت زمان بدتر شود، زودتر از شروع پریود آغاز شود یا بعد از پایان خونریزی هم ادامه داشته باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر درمان‌های خانگی به کاهش دردهای قاعدگی کمک نکنند یا دچار گرفتگی‌های بسیار شدیدی هستید، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
پزشک می‌تواند راهکارهای خانگی دیگری را پیشنهاد دهد یا داروهایی مانند قرص‌های ضدبارداری یا انواع مسکن‌ها را برای مدیریت علائم تجویز کند.
سایر علائمی که مراجعه به پزشک را ضروری می‌کنند عبارت‌اند از:
- خونریزی بسیار شدید یا تغییر جدید و مداوم در الگوی قاعدگی
- دردهایی که با گذشت زمان یا افزایش سن بدتر می‌شوند
- درد یا ناراحتی بسیار شدید
- دردهایی که در فعالیت‌های روزمره اختلال ایجاد می‌کنند
این علائم ممکن است نشان‌دهنده یک بیماری زمینه‌ای باشند که پزشک می‌تواند درمان مناسبی برای آن تشخیص دهد.
برخی از روش‌ها برای تسکین سریع دردهای قاعدگی عبارت‌اند از:
- قرار دادن کیسه آب گرم روی شکم
- ماساژ دادن شکم
- انجام ورزش‌های سبک یا حرکات کششی
خلاصه و جمع‌بندی
دردهای قاعدگی یکی از علائم رایج قبل و در طول دوران پریود هستند. در بیشتر موارد، این گرفتگی‌ها طبیعی هستند، اما برخی شرایط ممکن است نشان‌دهنده مشکلی جدی‌تر باشند.
اگر این درمان‌های خانگی در کاهش و تسکین دردهای قاعدگی موفقیت‌آمیز نبودند، مهم است که با یک پزشک مشورت کنید.